Lukrecja – interakcje z lekami na serce, ciśnienie i moczopędnymi

Lukrecja gładka (Glycyrrhiza glabra L.) to roślina, z której korzenia przygotowuje się między innymi wodne wyciągi ^[1]. Wiele osób sięga po zioła obok leków, bo traktuje je jako łagodne, naturalne wsparcie. Gdy ktoś przyjmuje leki na stałe, pojawia się pytanie, czy zioło i lek mogą na siebie wpływać.

Leki nasercowe: digoksyna

Przy łączeniu lukrecji z digoksyną (lekiem nasercowym na receptę) rośnie ryzyko działań toksycznych digoksyny ^[2]. Źródła zalecają, by nie łączyć lukrecji z digoksyną ^[2]. Nie zaleca się też przyjmowania dużych dawek lukrecji razem z digoksyną ^[3]. Inne źródła zalecają ostrożność przy digoksynie i innych glikozydach nasercowych (lekach nasercowych podobnych do digoksyny) ^[3][2]. Jako przyczynę tego ryzyka źródła wskazują spadek poziomu potasu we krwi ^[3][2].

Leki na zaburzenia rytmu serca

Przy łączeniu lukrecji z amiodaronem (lekiem na zaburzenia rytmu serca) opisywano ryzyko zaburzeń rytmu serca ^[2]. Źródła zalecają unikanie tego połączenia ^[2]. Uważać powinny więc przede wszystkim osoby leczone amiodaronem z powodu nieregularnej pracy serca ^[2].

Leki moczopędne i przeczyszczające

Lukrecji nie należy stosować z lekami moczopędnymi, które zwiększają utratę potasu z organizmu ^[3]. Przy łączeniu lukrecji z furosemidem (lekiem moczopędnym na receptę) poziom potasu we krwi może spadać bardziej ^[2]. Inne źródła przy furosemidzie zalecają kontrolowanie poziomu elektrolitów (soli mineralnych, m.in. potasu) we krwi ^[2].

U zdrowych ochotników połączenie lukrecji z hydrochlorotiazydem (lekiem moczopędnym) może prowadzić do spadku poziomu potasu we krwi ^[3]. Nie zaleca się stosowania dużych dawek lukrecji razem ze środkami przeczyszczającymi i lekami moczopędnymi z grupy tiazydów, które zwiększają utratę potasu ^[3].

Przy spironolaktonie (leku moczopędnym, który oszczędza potas) lukrecja może zaburzać równowagę potasu w organizmie ^[2]. Przy tym połączeniu źródła zalecają kontrolowanie poziomu potasu we krwi ^[2].

Leki na nadciśnienie

Lukrecja może osłabiać działanie leków obniżających ciśnienie krwi ^[2]. Opisywano to przy bisoprololu, losartanie i ramiprylu (lekach na nadciśnienie, bisoprolol stosuje się też w chorobach serca) ^[2]. Przy nadciśnieniu źródła zalecają unikanie lukrecji ^[2][4]. Inne źródła przy bisoprololu, losartanie i ramiprylu zalecają kontrolowanie ciśnienia ^[2].

Przed zaleceniem lukrecji zaleca się dokładną ocenę ciśnienia krwi i wszystkich przyjmowanych leków ^[3]. W piśmiennictwie zielarskim podaje się też, że sama lukrecja może podnosić ciśnienie tętnicze ^[4].

Leki sterydowe

Przy łączeniu lukrecji z prednizonem (lekiem sterydowym o działaniu przeciwzapalnym) może się nasilać zatrzymywanie sodu w organizmie i utrata potasu ^[2]. Źródła zalecają unikanie długotrwałego łączenia lukrecji z prednizonem ^[2]. U zdrowych mężczyzn lukrecja przyjmowana doustnie może zwiększać stężenie prednizolonu (pokrewnego leku sterydowego) we krwi ^[3].

Kto powinien szczególnie uważać

Lukrecja jest przeciwwskazana przy obrzękach i przy niewydolności serca ^[3]. Kobiety z nadciśnieniem w ciąży albo ze skłonnością do niego powinny unikać lukrecji ^[3]. Lukrecja nie powinna być przyjmowana dłużej niż 6–8 tygodni bez nadzoru specjalisty ^[3].

Wysokie dawki lukrecji nie powinny być stosowane długotrwale ^[3]. W piśmiennictwie zielarskim podaje się, że długotrwałe stosowanie lukrecji może prowadzić do spadku poziomu potasu we krwi ^[4]. Lukrecja może wywoływać działania niepożądane podobne do nadmiaru aldosteronu (hormonu, który zatrzymuje sól i wodę w organizmie) ^[3]. Dlatego zaleca się stosowanie jej w zalecanych dawkach ^[3]. Ryzyko działań niepożądanych lukrecji może zmniejszać dieta bogata w potas i uboga w sód ^[3].

Dzieci i nastolatki

Zaleca się pilnowanie, by dzieci nie jadły dużych ilości lukrecji, zwłaszcza w postaci słodyczy ^[3].

Dla dociekliwych: szczegóły badań i mechanizmy

Przy digoksynie źródło ocenia nasilenie interakcji jako wysokie, a siłę dowodów najwyżej w swojej skali ^[2]. Lukrecja powoduje utratę potasu, a digoksyna jest bardziej toksyczna przy niskim poziomie potasu we krwi (hipokaliemii) ^[2]. Dla glikozydów nasercowych jako całej grupy ten sam związek opisano jako hipotezę wynikającą z mechanizmu, z dowodami ocenionymi najniżej ^[2].

Przy furosemidzie utrata potasu wywołana lukrecją i lekiem się sumuje; nasilenie oceniono jako wysokie, a dowody najwyżej ^[2]. Przy amiodaronie na ryzyko zaburzeń rytmu składają się niski potas i wydłużenie jednego z odcinków w zapisie EKG; nasilenie oceniono jako wysokie, a dowody o stopień niżej niż przy digoksynie ^[2]. Przy hydrochlorotiazydzie u zdrowych ochotników oprócz spadku potasu obserwowano też spadek masy ciała ^[3]. Przy spironolaktonie lukrecja przeciwdziała temu, że lek oszczędza potas ^[2].

Glicyryzyna (substancja z korzenia lukrecji) powoduje zatrzymywanie sodu, podobne do nadmiaru aldosteronu, co przeciwdziała obniżaniu ciśnienia ^[2][1]. Nasilenie interakcji z lekami na nadciśnienie oceniono jako umiarkowane ^[2]. Przy prednizonie zatrzymywanie sodu i utrata potasu wywołane lukrecją i lekiem się sumują; nasilenie oceniono jako umiarkowane ^[2]. Wzrost stężenia prednizolonu u zdrowych mężczyzn przypisuje się temu, że lukrecja hamuje rozkład tego leku w organizmie ^[3].

W piśmiennictwie zielarskim przypisuje się lukrecji hamowanie enzymów wątroby rozkładających leki, co może spowalniać ich usuwanie i sprzyjać gromadzeniu się w organizmie ^[4]. Po podaniu wodnego wyciągu z korzenia stężenia glicyryzyny i kwasu glicyretynowego (substancji powstającej z glicyryzyny) we krwi szczurów i ludzi były wyraźnie niższe niż po samej glicyryzynie ^[1]. Przypisuje się to innym składnikom korzenia, które wpływają na wchłanianie glicyryzyny ^[1].