Zioła na wypadanie włosów – co podaje tradycja zielarska

Wypadanie włosów to częsta dolegliwość, która dla wielu osób jest źródłem niepokoju. W piśmiennictwie zielarskim preparatom ziołowym przypisuje się poprawę ukrwienia skóry głowy i spowalnianie wypadania włosów ^[1]. Zioła stosuje się przy tym głównie zewnętrznie, do mycia i przemywania głowy, a także w naparach i odwarach do picia ^[1][2].

Wypadanie włosów w ziołolecznictwie

Włosy wypadają z wielu różnych powodów, a jedną z odmian łysienia jest łysienie łojotokowe, związane z nadmiernym przetłuszczaniem się skóry głowy. W piśmiennictwie zielarskim przypisuje się preparatom ziołowym łagodzenie łojotoku i łupieżu oraz poprawę ukrwienia skóry głowy ^[1]. W tych źródłach płyny do skóry głowy łączy się z jednoczesnym piciem naparów i odwarów z mieszanek ziołowych ^[1].

Przy łysieniu łojotokowym stosuje się głównie środki, które mają poprawiać ukrwienie skóry głowy i ograniczać wypadanie włosów ^[3]. Takie leczenie miejscowe opisuje się jako ważne, ale nie w pełni skuteczne ^[3]. Według tych źródeł zmniejsza ono lub usuwa łupież i tylko częściowo hamuje postęp łysienia ^[3].

Jak stosuje się płyny ziołowe na skórę głowy

W tradycji płyny ziołowe przy wypadaniu włosów służą głównie do mycia, przemywania i okładów na skórę głowy ^[4][5][2]. Przy łysieniu łojotokowym płyny wciera się w skórę głowy dość mocno, bo celem jest jej podrażnienie, a nie samo zwilżenie włosów ^[3]. Źródła zaznaczają, że taki zabieg na początku nasila wypadanie włosów ^[3].

W piśmiennictwie opisuje się zioła do mycia głowy z szyszkami chmielu, korzeniem łopianu, zielem skrzypu, korzeniem mydlnicy i kwiatami rumianku ^[4]. Zioła gotuje się w wodzie i cedzi, a potem zalewa ponownie wodą, tak że powstają dwa płyny ^[4]. Pierwszym płynem masuje się skórę głowy, a po 5 minutach myje się ją drugim ^[4].

Do mycia głowy przy skłonności do łupieżu, łojotoku i nadmiernego wypadania włosów używa się też mieszanki z koniczyną łąkową, kwiatami lipy i zielem krwawnika ^[6].

Inne zioła

Odwar z korzenia mydlnicy lekarskiej (Saponaria officinalis) opisuje się jako zewnętrzny środek pomocniczy przy wypadaniu włosów, łupieżu i łojotokowym zapaleniu skóry głowy ^[2]. Odwary i sok ze świeżego korzenia łopianu większego (Arctium lappa) stosuje się do przemywań i okładów przy łojotokowym wypadaniu włosów ^[5]. Szyszki chmielu zwyczajnego (Humulus lupulus) są składnikiem tradycyjnych ziół do mycia głowy przy wypadaniu włosów, łojotoku i łupieżu ^[4]. Ziele (nadziemna część rośliny) skrzypu polnego (Equisetum arvense) tradycyjnie stosuje się przy wypadaniu włosów i nadmiernej łamliwości paznokci ^[7]. Dziegieć sosnowy, otrzymywany z drewna sosny zwyczajnej (Pinus silvestris), w roztworach spirytusowych stosuje się przeciw łojotokowemu wypadaniu włosów ^[8]. Dziewannę lekarską dawniej zalecano do stosowania wewnętrznego przy wypadaniu włosów i łysieniu ^[9].

W piśmiennictwie wymienia się też zewnętrzne stosowanie wyciągów z liści brzozy, szałwii lekarskiej i soku z korzenia czarnej rzodkwi przy wypadaniu włosów i łupieżu ^[7][10]. W piśmiennictwie zielarskim płukanie włosów w naparze z ziela bylicy pospolitej zaleca się przy przetłuszczaniu i wypadaniu włosów ^[11]. Nalewkę z ziela gorczycznika pospolitego dodaje się w piśmiennictwie zielarskim do szamponów przy wypadaniu i łamliwości włosów ^[12].

Czego nie stosować samodzielnie

Tatarak zwyczajny (Acorus calamus) zaliczany jest do ziół potencjalnie toksycznych, a jego olejek w preparatach do kąpieli powodował zaczerwienienie i zapalenie skóry ^[13][14].

Dla dociekliwych: szczegóły badań i mechanizmy

Środki stosowane miejscowo w łysieniu łojotokowym to głównie środki przekrwienne, czyli zwiększające napływ krwi do skóry głowy ^[3]. Opisywana mieszanka do picia przeciw wypadaniu włosów zawiera w równych częściach ziele skrzypu, korzeń łopianu, ziele nawłoci i ziele fiołka trójbarwnego ^[15]. Piątym składnikiem tej mieszanki jest ziele uczepu trójdzielnego albo liście brzozy ^[15]. Wewnętrzne stosowanie dziewanny przy chorobach włosów uzasadniano w dawnym piśmiennictwie przypisywaną jej dużą zawartością kwasu krzemowego (związku krzemu) ^[9].